Door Nina Vos 
Een zelfgemaakt tafelkleed geeft de eettafel direct een persoonlijke uitstraling. Door langs de buitenzijde een stoffen rand te naaien, maak je van een eenvoudig kleed een sfeervolle tafeldecoratie die past bij je interieur, servies of een bijzondere gelegenheid.
Je kunt dezelfde stof gebruiken voor het tafelkleed en de rand, maar ook juist twee opvallende kleuren of dessins combineren. Met deze stap-voor-staphandleiding maak je zelf een vierkant tafelkleed met een fraai afgewerkte rand.
Waarom zelf een vierkant tafelkleed maken?
Een zelfgemaakt tafelkleed kun je volledig afstemmen op de tafel en je persoonlijke smaak. Je bepaalt zelf de afmetingen, het materiaal, de kleuren en de breedte van de rand.
Zo kun je een kleed maken voor:
- dagelijks gebruik aan de eettafel;
- een verjaardag of feestelijk diner;
- Kerstmis, Pasen of een andere feestdag;
- een bruiloft of jubileum;
- een tuinfeest of etentje buiten;
- een persoonlijk cadeau voor een verhuizing.
Een tafelkleed dat speciaal voor iemand is gemaakt, is bovendien een origineel cadeau. Kies kleuren en materialen die passen bij het nieuwe interieur en je geeft iets dat niet zomaar in een winkel te vinden is.
Kies een geschikte stof
Katoen en linnen zijn geschikte materialen voor een tafelkleed. Deze stoffen zijn stevig, goed te verwerken en meestal gemakkelijk te wassen.
Was zowel de stof voor het tafelkleed als de stof voor de sierrand voordat je begint met knippen en naaien. Verschillende stoffen kunnen op een andere manier krimpen. Door ze vooraf te wassen, voorkom je dat het kleed en de rand na de eerste wasbeurt niet meer netjes op elkaar aansluiten.
Strijk de stoffen na het wassen zorgvuldig glad. Hierdoor kun je nauwkeuriger meten en knippen.
De juiste afmetingen bepalen
Meet eerst het tafelblad. Bepaal vervolgens hoe ver het tafelkleed aan iedere zijde over de tafelrand mag hangen. Een afhang van ongeveer 20 tot 30 centimeter geeft meestal een verzorgd resultaat, maar je kunt dit aanpassen aan je eigen tafel en voorkeur.
Bereken de maat als volgt:
- breedte van het tafelblad plus tweemaal de gewenste afhang;
- lengte van het tafelblad plus tweemaal de gewenste afhang;
- voeg rondom 1 centimeter naadtoeslag toe.
Voor de rand gebruiken we in deze beschrijving stroken van 8 centimeter breed. Na het vastnaaien en omvouwen blijft daarvan ongeveer 6 centimeter zichtbaar. Wil je een smallere of bredere rand? Pas dan de breedte van de stroken aan.
Benodigdheden
Voor dit vierkante tafelkleed heb je nodig:
- stof voor het tafelkleed;
- stof voor de sierrand;
- sierband, eventueel in meerdere kleuren;
- meetlint of centimeter;
- geodriehoek of stevige liniaal;
- krijtpotlood of uitwasbare textielstift;
- stofschaar;
- spelden of naaiclips;
- passend naaigaren;
- naaimachine;
- strijkijzer en strijkplank.
Gebruik bij voorkeur garen dat past bij de stof of het sierband. Wil je dat de stiksels juist opvallen? Kies dan bewust voor een contrasterende kleur.
Stap 1: knip het tafelkleed op maat
Teken de gewenste afmetingen op de stof. Voeg rondom 1 centimeter naadtoeslag toe en controleer of alle hoeken haaks zijn.
Knip het tafelkleed vervolgens zorgvuldig uit. Gebruik een geodriehoek of winkelhaak om ervoor te zorgen dat het kleed echt vierkant wordt.
Stap 2: knip de vier randstroken
Teken vier stroken van 8 centimeter breed af op de gekozen stof. Je hebt voor iedere zijde van het tafelkleed één strook nodig.
De lengte van iedere strook is gelijk aan de lengte van de bijbehorende zijde, plus 2 centimeter naadtoeslag. Controleer de maten nogmaals voordat je de stroken uitknipt.
Stap 3: teken de diagonale hoeknaden
Leg de korte uiteinden van twee aangrenzende stroken met de goede kanten op elkaar. Zorg ervoor dat de stroken precies aansluiten.
Plaats de geodriehoek op 1 centimeter van de randen en teken een diagonale lijn. Deze lijn vormt straks de schuine naad van de hoek.
Herhaal dit bij de andere stroken, zodat uiteindelijk een complete stoffen rand ontstaat.
Stap 4: naai de stroken aan elkaar
Naai iedere hoek langs de getekende diagonale lijn. Hecht het begin en einde van de naad door enkele steken vooruit en achteruit te naaien.
Knip de overtollige naadtoeslag terug tot ongeveer 5 millimeter. Strijk de naden voorzichtig open, zodat de hoeken straks zo vlak mogelijk liggen.
Controleer na iedere hoek of de rand nog goed aansluit op het tafelkleed.
Stap 5: speld de rand op het tafelkleed
Wanneer alle vier de hoeken zijn genaaid, leg je de stoffen rand met de goede kant op de achterkant van het tafelkleed. Zorg ervoor dat de hoeken en buitenranden precies op elkaar liggen.
Speld de rand rondom vast. Begin bij de hoeken en werk vervolgens richting het midden van iedere zijde. Zo voorkom je dat de stof tijdens het naaien verschuift.
Stap 6: naai de rand vast
Naai de rand rondom vast met een naadtoeslag van 1 centimeter. Werk rustig en controleer bij iedere hoek of de lagen stof netjes op elkaar blijven liggen.
Knip de naadtoeslag bij de hoeken schuin terug tot vlak bij de naad. Knip de overige naadtoeslag terug tot ongeveer 5 millimeter. Hierdoor wordt de omgevouwen rand minder dik en krijgt het tafelkleed een strakkere afwerking.
Pas op dat je niet in het stiksel knipt.
Stap 7: keer en strijk de sierrand
Vouw de rand naar de goede kant van het tafelkleed. Strijk hem zo dat de buitenrand enkele millimeters over de naad valt. Hierdoor is de naad aan de voorkant niet zichtbaar en ziet de rand er verzorgd uit.
Neem de tijd voor het strijken. Een goed geperste rand is gemakkelijker vast te spelden en geeft uiteindelijk een professioneler resultaat.
Stap 8: werk de binnenrand af met sierband
Speld sierband langs de binnenzijde van de stoffen rand. Laat het begin en einde van het band ongeveer 1 centimeter overlappen, zodat de aansluiting netjes kan worden afgewerkt.
Knip het sierband bij de hoeken niet door. Vouw het zorgvuldig in een rechte hoek en speld de vouw vast. Zo loopt het band ononderbroken langs de hele rand en ontstaan er geen onnodige naden.
Naai het sierband met kleine, gelijkmatige steken vast.
Stap 9: voeg eventueel extra sierband toe
Wil je het tafelkleed verder versieren? Naai dan extra stroken sierband over het midden van het kleed. Je kunt bijvoorbeeld een vierkant, rechthoek of ruitpatroon maken.
Schuif de uiteinden van de extra banden onder het sierband langs de buitenrand. Daardoor zijn de uiteinden niet zichtbaar en blijft de afwerking netjes.
Speld eerst het volledige patroon vast. Controleer of alle afstanden gelijk zijn voordat je het sierband definitief vastnaait.
Kleuren en materialen combineren
Met verschillende stoffen en sierbanden kun je steeds een andere uitstraling creëren. Mogelijke combinaties zijn:
- naturel linnen met een donkergroene katoenen rand;
- wit katoen met een donkerblauwe sierrand;
- een gebloemd tafelkleed met een effen rand;
- een rustig kleed met opvallend sierband;
- grof geweven katoen met een gladde satijnen rand;
- een kerstkleed met rood, groen of goudkleurig sierband.
Gebruik je dezelfde stof voor het tafelkleed en de buitenrand? Kies dan voor contrasterend sierband om de rand beter zichtbaar te maken. Bij twee verschillende stoffen kan het kleurverschil al voldoende zijn.
Zo blijft het tafelkleed lang mooi
Was het tafelkleed volgens de voorschriften van de gebruikte stoffen. Wanneer je verschillende materialen combineert, volg je het wasadvies van de meest kwetsbare stof.
Strijk het kleed bij voorkeur aan de achterkant. Dat beschermt sierband en glanzende materialen. Bewaar het tafelkleed opgevouwen op een droge plaats of rol het op rond een koker om scherpe vouwen te beperken.
Een persoonlijk resultaat voor iedere gelegenheid
Met een zorgvuldig gekozen stof en een fraaie rand maak je een vierkant tafelkleed dat precies bij jouw tafel en interieur past. Het project vraagt nauwkeurig meten, knippen en strijken, maar het eindresultaat is volledig persoonlijk.
Maak verschillende uitvoeringen voor alledaags gebruik, feestdagen of diners. Door alleen de kleur, stof of versiering te veranderen, krijgt de eettafel iedere keer een andere uitstraling.