Hoe kies je een geschikte nieuwe eettafel?

Een eettafel is vaak een van de meest gebruikte meubels in huis. Je gebruikt de tafel niet alleen tijdens het eten, maar mogelijk ook om thuis te werken, huiswerk te maken, uitgebreid te tafelen, spelletjes te spelen of gasten te ontvangen. Daardoor moet een nieuwe eettafel niet alleen mooi zijn, maar vooral bij de beschikbare ruimte en het dagelijkse gebruik passen.

Voordat je naar een bepaald model kijkt, is het verstandig om eerst de ruimte op te meten en te bepalen hoeveel zitplaatsen je werkelijk nodig hebt. Vervolgens kun je vormen, materialen, onderstellen en afwerkingen vergelijken. Met deze keuzehulp voorkom je dat een tafel na levering te groot, te klein of onpraktisch blijkt te zijn.

Begin bij het dagelijkse gebruik

Een tafel die vooral tijdens het avondeten wordt gebruikt, stelt andere eisen dan een tafel waaraan dagelijks wordt gewerkt of gestudeerd. Breng daarom eerst in kaart wat er aan tafel gebeurt.

Stel jezelf vragen zoals:

• Met hoeveel mensen eten we dagelijks?
• Hoe vaak ontvangen we gasten?
• Wordt de tafel ook als werkplek gebruikt?
• Moeten kinderen er kunnen spelen of knutselen?
• Blijven er spullen op tafel staan?
• Is er ruimte nodig voor serveerschalen en pannen?
• Moet de tafel gemakkelijk verplaatst kunnen worden?
• Willen we aan alle zijden kunnen zitten?
• Is een uitschuifbare tafel praktisch?
• Hoe intensief wordt het tafelblad gebruikt?

Ga bij het bepalen van het formaat uit van het normale gebruik. Een zeer grote tafel kopen voor enkele momenten per jaar kan onnodig veel woonruimte kosten. Een uitschuifbare tafel kan dan een betere oplossing zijn.

Meet eerst de beschikbare ruimte

Meet niet alleen hoe lang en breed de tafel mag zijn. Ook de ruimte rond de tafel bepaalt of je comfortabel kunt zitten, stoelen kunt verschuiven en achter andere mensen langs kunt lopen.

Noteer:

• de lengte en breedte van de kamer;
• de afstand tot muren;
• de positie van deuren;
• de draairichting van deuren;
• de plaats van ramen en radiatoren;
• de afstand tot het keukenblok;
• vaste kasten en andere meubels;
• belangrijke looproutes;
• stopcontacten;
• de positie van de verlichting.

Teken eventueel een eenvoudige plattegrond. Je kunt de beoogde afmetingen ook met schilderstape op de vloer aangeven. Plaats vervolgens een stoel aan de rand van het afgetekende vlak om te beoordelen hoeveel bewegingsruimte overblijft.

Hoeveel ruimte heb je rondom een eettafel nodig?

Achter een eetkamerstoel moet voldoende ruimte beschikbaar zijn om de stoel naar achteren te schuiven en op te staan. Is de ruimte achter de stoel ook een looproute? Dan is extra afstand nodig.

Als praktische richtlijn kun je rekening houden met:

• ongeveer 60 centimeter om een stoel naar achteren te kunnen schuiven;
• circa 75 centimeter voor comfortabeler opstaan en aanschuiven;
• ongeveer 90 tot 120 centimeter wanneer mensen regelmatig achter de stoelen langs moeten lopen.

Dit zijn geen vaste bouwvoorschriften. De benodigde ruimte hangt ook af van de diepte van de stoelen, de indeling van de kamer en de manier waarop de tafel wordt gebruikt.

Let vooral op smalle doorgangen tussen de eettafel en:

• een keukenblok;
• een dressoir;
• openslaande deuren;
• een kookeiland;
• een bank;
• een wandkast;
• de doorgang naar een andere kamer.

Een tafel kan technisch in de kamer passen, maar toch onpraktisch zijn wanneer stoelen voortdurend een belangrijke looproute blokkeren.

Hoeveel ruimte heeft iedere persoon aan tafel nodig?

Als algemene richtlijn wordt vaak ongeveer 60 centimeter tafelbreedte per persoon aangehouden. Voor royale eetkamerstoelen, stoelen met armleuningen of uitgebreid tafelen kan 65 tot 70 centimeter per persoon prettiger zijn.

De benodigde ruimte hangt mede af van:

• de breedte van de stoelen;
• de aanwezigheid van armleuningen;
• de positie van de tafelpoten;
• de dikte van het onderstel;
• de vorm van het tafelblad;
• de gewenste hoeveelheid persoonlijke ruimte;
• de manier waarop de kopse kanten worden gebruikt.

Meet daarom ook de eetkamerstoelen. Kijk niet alleen naar de breedte van de zitting, maar naar het breedste punt van de stoel. Bij stoelen met armleuningen moet je bovendien controleren of deze onder het tafelblad passen.

Welke tafellengte past bij het aantal zitplaatsen?

Het aantal zitplaatsen dat aan een rechthoekige tafel past, hangt af van de plaats van de poten en de mogelijkheid om de kopse kanten te gebruiken. De volgende maten zijn indicatief:

Deze tabel is uitsluitend een beginpunt. Een tafel van 180 centimeter met brede poten aan de hoeken kan minder bruikbare zitruimte bieden dan een iets kortere tafel met een centraal onderstel.

Controleer daarom altijd de vrije ruimte tussen de tafelpoten. Dat is de ruimte waar de stoelen daadwerkelijk moeten staan.

Vergeet de breedte van het tafelblad niet

Een standaard eettafel is vaak ongeveer 80 tot 100 centimeter breed. Welke breedte prettig is, hangt af van de ruimte en de manier waarop je tafelt.

Een smaller blad kan geschikt zijn voor een kleine eetkamer, maar biedt minder ruimte voor:

• schalen en pannen;
• tafeldecoratie;
• laptops en documenten;
• gourmet- of fonduestellen;
• mensen die tegenover elkaar zitten;
• grotere borden en glazen.

Een zeer breed blad kan royaal ogen, maar maakt het lastiger om gerechten aan de overkant aan te geven. Ook neemt de tafel meer vloeroppervlak in.

Meet daarom zowel de lengte als de breedte in de kamer uit. Kijk vervolgens of de verhoudingen bij de ruimte passen.

Welke vorm eettafel past bij de ruimte?

De vorm beïnvloedt niet alleen de uitstraling, maar ook het aantal zitplaatsen en de loopruimte.

Rechthoekige eettafel

Een rechthoekige tafel is geschikt voor langwerpige kamers en biedt doorgaans veel zitplaatsen. De rechte zijden maken het gemakkelijk om stoelen op een vaste manier te verdelen.

Voordelen kunnen zijn:

• geschikt voor grotere huishoudens;
• veel keuze in afmetingen;
• gemakkelijk tegen een wand te plaatsen;
• kopse zitplaatsen mogelijk;
• verkrijgbaar als uitschuifbare tafel;
• passend in veel woonstijlen.

Let wel op de tafelpoten. Poten op de hoeken kunnen de zitruimte beperken, vooral wanneer je extra stoelen wilt aanschuiven.

Ronde eettafel

Aan een ronde tafel kunnen mensen elkaar gemakkelijk aankijken. De afwezigheid van scherpe hoeken kan bovendien prettig zijn in een compacte ruimte of een huishouden met jonge kinderen.

Een ronde tafel:

• stimuleert een gelijkwaardige zitopstelling;
• kan zachter ogen in een hoekige ruimte;
• heeft geen vaste kopse kanten;
• is vaak goed bereikbaar vanaf meerdere kanten;
• werkt meestal het beste met een centraal onderstel.

Een grote ronde tafel neemt relatief veel diepte in beslag. Bovendien wordt het midden bij een grote diameter moeilijker bereikbaar. Controleer daarom niet alleen het aantal zitplaatsen, maar ook hoeveel vloeroppervlak de tafel met uitgeschoven stoelen vraagt.

Ovale eettafel

Een ovale tafel combineert de lengte van een rechthoekige tafel met afgeronde uiteinden. Daardoor kan de tafel minder massief ogen en blijft de looproute rond de hoeken vaak wat vrijer.

Een ovale tafel kan geschikt zijn wanneer je:

• meerdere zitplaatsen nodig hebt;
• de rechte lijnen in de kamer wilt verzachten;
• regelmatig om de tafel heen loopt;
• geen scherpe hoeken wilt;
• een lang tafelblad zoekt met een luchtigere uitstraling.

Omdat de uiteinden smaller worden, bieden niet alle ovale tafels evenveel bruikbare ruimte aan de kopse kanten.

Deens ovale eettafel

Een Deens ovaal tafelblad heeft meestal rechte lange zijden en afgeronde uiteinden. Daardoor kunnen stoelen langs de zijkanten gemakkelijker recht worden geplaatst dan bij een volledig ovale tafel.

Deze vorm kan een goede middenweg zijn tussen rechthoekig en ovaal. Let bij het vergelijken wel op de exacte vorm: fabrikanten gebruiken benamingen niet altijd op precies dezelfde manier.

Vierkante eettafel

Een vierkante tafel past goed in een vierkante ruimte en kan prettig zijn voor vier personen. Iedereen zit op ongeveer dezelfde afstand van elkaar.

Bij grotere vierkante tafels kan het midden echter lastig bereikbaar worden. Ook heeft deze vorm relatief veel vloeroppervlak nodig. Meet daarom zorgvuldig hoeveel loopruimte rond alle vier de zijden overblijft.

Een vaste of uitschuifbare eettafel?

Een uitschuifbare eettafel kan handig zijn wanneer je dagelijks met een klein gezelschap eet, maar regelmatig gasten ontvangt. Je behoudt dan meer ruimte op gewone dagen.

Controleer bij een uitschuifmodel:

• hoe het mechanisme werkt;
• hoeveel kracht nodig is om de tafel te verlengen;
• waar de verlengbladen worden bewaard;
• of één persoon de tafel kan uitklappen;
• of de tafel stabiel blijft in uitgeschoven toestand;
• waar de tafelpoten na het uitschuiven staan;
• hoeveel extra zitplaatsen werkelijk ontstaan;
• of kleur en houtnerf van de bladen aansluiten;
• hoeveel ruimte de volledig uitgeschoven tafel inneemt.

Teken ook de grootste stand op de vloer af. Een tafel die compact goed past, kan in uitgeschoven toestand een deur of looproute blokkeren.

Kies een geschikte tafelhoogte

Veel eettafels hebben een hoogte van ongeveer 74 tot 78 centimeter. Dat betekent niet dat iedere eetkamerstoel automatisch past.

De combinatie van tafel en stoel bepaalt:

• hoeveel beenruimte je hebt;
• of armleuningen onder het blad passen;
• of je prettig rechtop kunt zitten;
• of je knieën het onderstel raken;
• hoe hoog je ten opzichte van het tafelblad zit.

Meet de afstand van de vloer tot de onderzijde van het blad of de tafelframe. Een dik tafelblad of een breed frame kan de beschikbare beenruimte beperken, ook wanneer de totale tafelhoogte normaal lijkt.

Probeer de tafel en stoelen bij voorkeur samen uit. Neem de maten van bestaande stoelen mee als je alleen een nieuwe tafel koopt.

Welk onderstel is praktisch?

Het onderstel heeft grote invloed op de beschikbare zitruimte. Een opvallend ontwerp kan mooi zijn, maar moet geen hinder veroorzaken tijdens het zitten.

Poten op de hoeken

Vier poten aan de buitenzijden zorgen meestal voor een stabiele constructie. Ze kunnen echter het bijplaatsen van stoelen beperken.

Controleer de vrije binnenmaat tussen de poten. Reken niet alleen met de totale lengte van het blad.

Centrale kolompoot

Een centrale poot kan meer vrijheid geven bij het plaatsen van stoelen. Dit komt vaak voor bij ronde tafels, maar is ook bij andere vormen mogelijk.

Controleer:

• hoeveel vloeroppervlak de voet inneemt;
• of je voeten tegen het onderstel komen;
• of de tafel stabiel blijft bij belasting aan de rand;
• of de kolom voldoende beenruimte laat.

Spin- of kruispoot

Een spinpoot of kruisonderstel geeft de tafel een uitgesproken uitstraling. De schuine delen kunnen echter precies staan waar mensen hun benen of stoelen willen plaatsen.

Ga daarom daadwerkelijk aan verschillende posities zitten. Een onderstel dat op een foto ruim lijkt, kan in het gebruik beperkend zijn.

U- of X-poten

U- en X-vormige onderstellen worden vaak onder rechthoekige tafels gebruikt. Kijk goed naar de afstand tussen beide poten en de positie ten opzichte van de kopse kanten.

Wil je iemand aan het uiteinde laten zitten? Controleer dan of deze persoon voldoende ruimte heeft voor knieën en voeten.

Welk materiaal kies je voor het tafelblad?

Het materiaal bepaalt de uitstraling, het onderhoud en de gevoeligheid voor vlekken, krassen, vocht en warmte.

Massief houten eettafel

Massief hout heeft een natuurlijke nerf en kan door gebruik een eigen karakter ontwikkelen. Kleurverschillen, nerven en knoesten kunnen onderdeel zijn van het materiaal.

Aandachtspunten zijn:

• hout reageert op luchtvochtigheid en temperatuur;
• zonlicht kan de kleur beïnvloeden;
• vocht moet doorgaans snel worden verwijderd;
• onderhoud verschilt per afwerking;
• hete voorwerpen kunnen afdrukken of verkleuring veroorzaken;
• kleine gebruikssporen kunnen soms worden hersteld.

Wie specifieke afmetingen, een bepaalde houtselectie of een passend onderstel zoekt, kan een eiken eettafel op maat overwegen. Controleer daarbij welke onderdelen werkelijk op maat gekozen kunnen worden, welke afwerking wordt gebruikt en hoeveel natuurlijke kleur- en structuurverschillen je kunt verwachten.

Gefineerd tafelblad

Fineer bestaat uit een dunne laag echt hout op een dragend plaatmateriaal. Hierdoor heeft het blad een natuurlijke houtuitstraling, terwijl de constructie anders is dan bij een volledig massief blad.

Let bij fineer op:

• de dikte van de toplaag;
• de afwerking van de randen;
• herstelmogelijkheden bij beschadiging;
• gevoeligheid voor vocht;
• onderhoudsvoorschriften;
• verkleuring door zonlicht.

Een gefineerd blad kan niet onbeperkt worden geschuurd. Vraag daarom hoe oppervlakkige schade mag worden behandeld.

Houtlook of laminaat

Een tafelblad met een decoratieve houtlook kan onderhoudsarm en praktisch zijn. De kwaliteit en eigenschappen verschillen per product.

Controleer:

• de krasbestendigheid;
• de kwaliteit van de kanten;
• hittebestendigheid;
• vochtbestendigheid;
• structuur van het oppervlak;
• herstelmogelijkheden bij beschadiging.

Let vooral op naden en randen. Wanneer daar vocht binnendringt, kan het onderliggende plaatmateriaal beschadigd raken.

Keramiek

Keramische tafelbladen kunnen bestand zijn tegen veel vormen van dagelijks gebruik. Toch zijn de precieze eigenschappen afhankelijk van de opbouw en afwerking.

Vraag naar:

• gevoeligheid van randen voor stoten;
• gewicht van het blad;
• onderliggende drager;
• toegestane schoonmaakmiddelen;
• kras- en hittebestendigheid;
• reparatiemogelijkheden.

Keramiek kan koel en hard aanvoelen. Servies maakt op een hard oppervlak bovendien meer geluid dan op hout.

Natuursteen

Natuursteen heeft een unieke tekening en kan een luxe uitstraling geven. Niet iedere steensoort is echter even bestand tegen zuren, vet of vlekken.

Controleer:

• of het blad geïmpregneerd is;
• hoe vaak behandeling nodig is;
• welke middelen vlekken kunnen veroorzaken;
• welke schoonmaakproducten geschikt zijn;
• hoe gevoelig de randen zijn;
• hoeveel het tafelblad weegt.

Vraag ook of de vloer en het onderstel geschikt zijn voor het totale gewicht.

Glas

Een glazen tafelblad kan een ruimte optisch luchtiger maken. Vingerafdrukken, stof en vlekken zijn meestal wel snel zichtbaar.

Let op:

• het type veiligheidsglas;
• de dikte van het glas;
• de afwerking van de randen;
• draagvermogen;
• krasgevoeligheid;
• bevestiging aan het onderstel;
• zichtbaarheid van vlekken.

Een transparant blad laat bovendien het volledige onderstel en de vloer eronder zien. Dat heeft invloed op de uiteindelijke uitstraling.

Welke afwerking past bij je huishouden?

Bij een houten tafel kun je onder andere gelakte, geoliede of anderszins behandelde oppervlakken tegenkomen. Iedere afwerking heeft eigen onderhoudsvoorschriften.

Vraag vóór aankoop:

• hoe het blad dagelijks moet worden schoongemaakt;
• welke middelen je niet mag gebruiken;
• of onderzetters nodig zijn;
• hoe je gemorste vloeistof behandelt;
• of plaatselijk herstel mogelijk is;
• hoe vaak onderhoud nodig is;
• of een onderhoudsset wordt meegeleverd;
• welke gebruikssporen onder de garantie vallen.

Een huishouden met jonge kinderen heeft mogelijk meer aan een vergevingsgezind oppervlak dan aan een zeer egale, donkere of hoogglanzende afwerking waarop iedere vlek zichtbaar blijft.

Pas de eettafel bij de stoelen

De tafel en stoelen hoeven niet uit dezelfde meubelserie te komen. Verschillende meubels kunnen juist een persoonlijker geheel vormen. De maten moeten wel op elkaar aansluiten.

Controleer:

• de zithoogte van de stoelen;
• de totale stoelbreedte;
• de hoogte van armleuningen;
• de diepte van de stoel;
• de ruimte tussen tafelpoten;
• de hoogte onder het tafelblad;
• de benodigde ruimte om de stoel naar achteren te schuiven;
• het totale aantal stoelen.

Brede kuipstoelen nemen meer ruimte in dan smalle stoelen zonder armleuningen. Hierdoor kunnen aan dezelfde tafel minder personen passen dan op basis van alleen de tafellengte werd verwacht.

Een eetkamerbank als ruimtebesparende oplossing

Een eetkamerbank kan meerdere losse stoelen vervangen. Vooral tegen een wand kan dit ruimte besparen, omdat er aan die zijde geen looproute achter de zitplaatsen nodig is.

Houd wel rekening met:

• de instap wanneer meerdere mensen op de bank zitten;
• de afstand tussen bank en tafel;
• de zithoogte;
• de zitdiepte;
• het ontbreken of aanwezig zijn van rugleuning;
• schoonmaak rond en onder de bank;
• flexibiliteit bij het verschuiven van zitplaatsen.

Een losse bank zonder rugleuning kan onder sommige tafels worden geschoven. Controleer daarvoor de breedte, hoogte en positie van het onderstel.

Kies een tafel die bij de woonstijl past

Een eettafel neemt veel visuele ruimte in en heeft daardoor invloed op de sfeer van de kamer.

Mogelijke combinaties zijn:

• een eiken tafel met zachte stoffen en lichte natuurtinten;
• een dun tafelblad met een slank onderstel in een modern interieur;
• een ronde tafel om rechte lijnen in de kamer te verzachten;
• een donker blad als contrast in een lichte ruimte;
• een robuust houten blad in een industrieel interieur;
• een verfijnd onderstel binnen een hotel-chique inrichting;
• een lichte houtkleur in een Scandinavische woonstijl.

Kijk niet alleen naar losse productfoto’s. Neem stalen mee naar huis en vergelijk deze met de vloer, muren, keukenfronten en andere houten meubels. Twee houttinten die op een beeldscherm vergelijkbaar lijken, kunnen in werkelijkheid sterk van elkaar verschillen.

Let op verlichting boven de eettafel

De positie van de bestaande aansluiting kan mede bepalen waar de tafel komt te staan. Bij een andere vorm of afmeting kan de lamp niet meer boven het midden hangen.

Controleer:

• waar het lichtpunt zich bevindt;
• of de lamp in het midden van de tafel hangt;
• hoe groot de lamp is ten opzichte van het blad;
• of het licht gelijkmatig wordt verdeeld;
• of de lamp het zicht op tafelgenoten belemmert;
• of de hoogte verstelbaar is;
• of de tafel later nog kan worden verschoven.

Bij een uitschuifbare tafel moet je kiezen of de lamp in de compacte stand of juist in de verlengde opstelling centraal hangt.

Kan de eettafel naar binnen?

Grote tafelbladen worden niet altijd volledig gedemonteerd geleverd. Controleer daarom vóór de bestelling de route naar de eetkamer.

Meet:

• de voordeur;
• binnendeuren;
• gangen;
• trappen;
• bochten;
• liftdeuren en liftcabine;
• plafondhoogte op de trap;
• doorgangen naar de woonkamer.

Vraag de leverancier uit hoeveel onderdelen de tafel bestaat en wat de afmetingen van het grootste verpakte onderdeel zijn. Controleer ook of montage op de gewenste plek bij de levering is inbegrepen.

Vergelijk de volledige aankoopprijs

De getoonde prijs is niet altijd het totale bedrag dat je betaalt. Mogelijke aanvullende kosten zijn:

• een afwijkende bladmaat;
• een dikker tafelblad;
• een speciale randafwerking;
• keuze van hout of houtselectie;
• een andere kleur of behandeling;
• een afwijkend onderstel;
• verlengbladen;
• transport;
• levering op een verdieping;
• montage;
• onderhoudsproducten;
• verwijderen van verpakkingsmateriaal.

Laat bij een maatwerktafel alle keuzes schriftelijk vastleggen. Denk aan lengte, breedte, hoogte, bladdikte, kleur, afwerking, randprofiel, onderstel en positie van de poten.

Controlelijst voor een nieuwe eettafel

Loop voor de bestelling deze punten na:

• Hoeveel personen gebruiken de tafel dagelijks?
• Hoeveel extra zitplaatsen zijn soms nodig?
• Waarvoor wordt de tafel nog meer gebruikt?
• Hoeveel ruimte is er in de kamer?
• Blijft er voldoende ruimte achter de stoelen?
• Wordt een belangrijke looproute geblokkeerd?
• Welke lengte en breedte passen in de ruimte?
• Welke vorm sluit aan op de indeling?
• Passen de stoelen tussen de tafelpoten?
• Kunnen armleuningen onder het blad?
• Is er voldoende beenruimte?
• Staat het onderstel niet in de weg?
• Is een vaste of uitschuifbare tafel praktischer?
• Past het materiaal bij het dagelijkse gebruik?
• Hoe moet het tafelblad worden onderhouden?
• Is de kleur thuis bij daglicht bekeken?
• Hangt de verlichting op de juiste plaats?
• Kan de tafel via deur, trap of lift naar binnen?
• Zijn bezorging en montage inbegrepen?
• Welke garantievoorwaarden gelden?
• Wat is de volledige aankoopprijs?

Zo vind je een eettafel die dagelijks prettig werkt

De meest geschikte eettafel is niet automatisch het grootste of opvallendste model. De tafel moet aansluiten op de kamer, het aantal gebruikers en de activiteiten die er dagelijks plaatsvinden.

Begin daarom met meten en bepaal hoeveel vrije ruimte rond de tafel nodig is. Vergelijk daarna vormen, onderstellen, materialen en onderhoudseisen. Controleer ten slotte of de stoelen passen en of de tafel daadwerkelijk naar binnen kan. Zo kies je een eettafel die niet alleen mooi staat, maar ook jarenlang praktisch te gebruiken is.

Lees ook

• Welke vorm eettafel past bij jouw eetkamer?
• Een ronde of rechthoekige eettafel kiezen
• Hoeveel ruimte heb je rondom een eettafel nodig?
• Eiken meubels combineren met andere houtsoorten
• Eetkamerstoelen kiezen: let op deze afmetingen